Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Zdolności naturalne i zdolności specyficznie ludzkie

To samo obserwujemy w przypadku wrodzonych typologicznych właściwości układu nerwowego. W procesie rozwoju mogą one przejawiać się niezupełnie jednoznacznie. Wystarczy tu powołać się na często cytowane fakty, charakteryzujące zwierzęta hodowane w zwykłych warunkach i zwierzęta w hodowli „więziennej”. Wreszcie twierdzenie to pozostaje słuszne również w przypadku rozwoju zdolności sensorycznych. Czyż nie są tego przekonywającym dowodem nawet takie proste fakty, jak np. otrzymane w znanych, dawnych doświadczeniach Bergera?

A zatem, jak wskazuje analiza nawet najprostszych danych, również w sferze zdolności wrodzonych należy zachować rozróżnienie między zadatkami i zdolnościami właściwymi. Od zdolności naturalnych należy wyraźnie odróżniać zdolności drugiego rodzaju, które nazwałem specyficznie ludzkimi. Takimi są na przykład zdolności mowy, zdolności muzyczne, konstrukcyjne itp. Zasługuje to na szczególną uwagę, gdyż, jak dotychczas, nie udało się w sposób zadowalający stwierdzić, na czym polega istota zdolności specyficznie ludzkich.

Na czymże więc z punktu widzenia pochodzenia i warunków kształtowania się polega różnica między zdolnościami specyficznie ludzkimi i charakterystycznymi dla człowieka zdolnościami naturalnymi?

Rozpatrzmy pod tym kątem widzenia przede wszystkim zdolności naturalne, elementarne. Kształtują się one na gruncie zadatków wrodzonych w trakcie rozwoju działania, w tym również w procesie nauczania. W rezultacie tego uzyskujemy poza wytworzeniem związków, umiejętności i nawyków również pewien wynik „formalny”, a mianowicie zmianę tych wewnętrznych przesłanek czy warunków, od których zależą dalsze możliwości realizacji działania. Słowem, ich rozwój przebiega kosztem jakby „wciągania” do działania zadatków (lub już zmienionych w procesie rozwoju warunków wewnętrznych). Jak mówi S. L. Rubin- sztejn, ich rozwój zachodzi wzdłuż spirali (1959).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.