Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Wyznaczniki rozwoju według Sullivanas

Aczkolwiek Sullivan zdecydowanie odrzuca każdą bezwzględnie sformułowaną doktrynę popędów wrodzonych, to jednak uznaje on doniosłą rolę dziedziczności, jeśli chodzi o wyposażenie jednostki w pewne uzdolnienia, wśród których podstawowe znaczenie mają uzdolnienia do odbierania i przetwarzania doznań czy doświadczeń. Przyjmuje on także zasadę, że ćwiczenie nie może być skuteczne, dopóki dojrzewanie nie zapewni podstaw strukturalnych. Tak więc dziecko nie może nauczyć się chodzić, dopóki jego mięśnie i układ kostny nie osiągną takiego poziomu rozwoju, że utrzymają je w pozycji wyprostowanej. Dziedziczność i dojrzewanie dostarczają biologicznego podłoża rozwoju osobowości, to jest uzdolnień, predyspozycji i skłonności, natomiast kultura oddziaływająca poprzez system stosunków interpersonalnych prowadzi do ukształtowania się zdolności i do rzeczywistych dokonań (transformacji energii), dzięki którym dana osoba osiąga cel w postaci redukcji napięcia i zaspokojenia potrzeby.

Pierwszym kształcącym („edukacyjnym”) wpływem jest wpływ lęku, który zmusza młody organizm do odróżniania wzrostu napięcia od jego spadku i do ukierunkowania aktywności tego organizmu tak, by osiągnąć redukcję napięcia. Drugą wielką siłą kształcącą są próby i sukcesy. Jak wykazało wielu psychologów, sukces powoduje zwykle utrwalenie czynności, która doprowadziła do gratyfikacji. Sukces można utożsamić z uzyskaniem nagrody-uśmiechu matki lub pochwały ojca, a niepowodzenie z karą – surowym spojrzeniem matki lub naganą udzieloną przez ojca. Można także uczyć się przez naśladownictwo lub przez wnioskowanie: dla tego ostatniego typu uczenia się Sullivan przyjął nazwę zaproponowaną przez Charlesa Spearmana: wyprowadzenie relacji (eduction of relations).

Sullivan nie przyjmuje poglądu, że osobowość zostaje ukształtowana we wczesnym okresie życia. Może ona zmieniać się w każdym czasie, kiedy powstają nowe sytuacje interpersonalne, ponieważ organizm ludzki jest niezwykle plastyczny i giętki. Aczkolwiek dominują siły pchające do przodu, takie jak uczenie się i rozwój, to jednak może wystąpić, i rzeczywiście występuje, regresja, gdy ból, lęk i niepowodzenie staną się nie do wytrzymania.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.