Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Ujęcie behawiorystyczne dyscypliny

Rzecznicy behawiorystycznego ujęcia kwestii dyscypliny i motywacji przyjmują nieco inne niż zwolennicy ujęcia humanistycznego podstawowe założenia na temat przyczyn zachowania. Największa rozbieżność dotyczy umiejscowienia przyczyn i regulacji zachowania. O ile humaniści utrzymują, że mechanizmy wyzwalania i regulacji zachowań tkwią w samym człowieku, o tyle behawioryści twierdzą, że znajdują się one na zewnątrz, w otoczeniu. B. F. Skinner tak formułuje behawiorystyczny punkt widzenia: „Doszukiwanie się przyczyn zachowania wewnątrz organizmu zaciemnia obraz zmiennych, dostępnych w sposób bezpośredni analizie naukowej. Zmienne te tkwią poza organizmem, w jego bezpośrednim otoczeniu i w historii jego życia w tym otoczeniu

W bez mała dwadzieścia lat później Skinner ponownie przedstawił swe zdanie: „Próbujemy szukać czegoś złego w samym człowieku. To kultura jest zła, lecz nie człowiek. W ujęciu behawiorystycznym przyjmuje się, że przyczyna niewłaściwych zachowań tkwi w nieodpowiednich uwarunkowaniach wzmocnień i kar. Ludzie tak samo uczą się zachowań właściwych, jak i niewłaściwych. Te same reguły wzmacniania i karania kształtują zarówno te zachowania, które określamy jako zależne i niezdyscyplinowane, jak i te, które uznajemy za niezależne i samosterowne. Ludzie nie postępują niewłaściwie, ponieważ boją się, czują się osamotnieni, bezradni czy rozzłoszczeni. Postępują tak, ponieważ otoczenie nagradza ich lub karze w nieodpowiedni sposób. Behawioryści utrzymują, że takie słowa jak: „lęk”, „osamotnienie”, „bezradność” czy „złość” jedynie opisują zachowanie. Słowa te nie tłumaczą przyczyn tych zjawisk. Z rozdziału 2. pamiętasz, że posługiwanie się słowami opisowymi przy wyjaśnianiu zachowań prowadzi do błędnego koła. Według Skinnera, naprowadza nas to na niewłaściwe tropy przy doborze sposobów dopomagania naszym źle zachowującym się uczniom, by dążyli do niezależności i zdolności kierowania sobą.

W ujęciu behawiorystycznym przyjmuje się, że generalna procedura osłabiania zachowań niewłaściwych i wzmacniania właściwych sprowadza się do manipulowania określonymi warunkami środowiskowymi ucznia tak, by zachowania właściwe przynosiły wzmocnienia, zaś niewłaściwe nie. Procedura ta nie wymaga manipulowania takimi stanami wewnętrznymi człowieka jak samowiedza, samoświadomość czy samoakceptacja, choć nie można pomijać ich istnienia czy potencjalnej użyteczności z punktu widzenia opisu rozmaitych ludzkich doznań. W dalszej części tego rozdziału dowiemy się bardziej szczegółowo, w jaki sposób główne koncepcje ujęcia behawiorystecznego można stosować w szkole. Dowiemy się tego, jak można włączyć do podejścia behawiorystycznego niektóre techniki wywodzące się z ujęcia humanistycznego: innymi słowy jak behawioralne reguły wzmacniania pozytywnego i karania można wkomponować w humanistyczne strategie zmierzające do kształtowania u uczniów zdolności kierowania sobą. Przed tym jednak konieczne jest, byśmy zrozumieli czym jest kara.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.