Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

TEORIA KONFLIKTU: KAROL MARKS

Marks nie traktował społeczeństwa jako harmonijnie współpracujących z sobą struktur, które pomagają zaspokajać uniwersalne potrzeby. W jego ujęciu instytucje społeczne są instrumentami sprawowania nadzoru i kontroli, a nie rozwiązywania problemów. Podstawą kontroli jest sfera gospodarcza. Ci, którzy są właścicielami środków produkcji – kapitaliści, mogą kontrolować, a nawet wyzyskiwać proletariat, który jest siłą roboczą niezbędną do funkcjonowania fabryk i innych przedsięwzięć ekonomicznych.

Marks uważa, że instytucje społeczne nie są sobie równe, dominuje wśród nich instytucja gospodarki. To z niej wypływa możliwość kontroli politycznej i społecznej. Marks utrzymuje, że między głównymi instytucjami występuje niewielkie zróżnicowanie, mimo że wydaje się, iż jest inaczej. We wcześniejszych społeczeństwach podstawową instytucją była rodzina: od czasów rewolucji przemysłowej jest nią gospodarka. Inne instytucje służą zaspokajaniu potrzeb struktury gospodarczej. Rząd – twierdzi Marks – chroni klasę kapitalistów. Funkcją edukacji jest dostarczanie przyuczonych i chętnych do pracy robotników: funkcją rodziny jest zapewnienie zmęczonemu i udręczonemu robotnikowi (mężczyźnie) miejsca, w którym znajdzie ukojenie i przygotuje się do kolejnego dnia nużącej, bezsensownej pracy.

Jądrem marksistowskiej analizy społeczeństwa jest konkluzja, że historia społeczna opiera się na konflikcie klas. Słynne zdanie z Manifestu komunistycznego (Marks i Engels, 1955: oryginał, 1849) nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości: „Historia wszelkiego społeczeństwa dotychczasowego jest historią walk klasowych”. Społeczeństwa zmieniają się dlatego, że interesy dwóch klas – nazywanych różnie: właścicielami niewolników i niewolnikami, właścicielami ziemskimi i chłopami, kadrą kierowniczą i robotnikami, wreszcie kapitalistami i proletariatem – są w ciągłym konflikcie. W wyniku tych zmagań klasa podporządkowana podejmuje polityczne i inne działania, by obalić swojego ciemiężyciela.

Marks twierdził, że zmiana społeczna nie jest procesem łatwym ani automatycznym: często przynosi niepokoje i trudności. Uważał jednak, że zmiana jest nieunikniona i zachodzi wtedy, gdy klasa robotnicza zdaje sobie sprawę ze swojego niezasłużonego podporządkowania. Rezultatem jest rewolucja społecz- na prowadząca do socjalizmu – systemu bardziej humanitarnego i egalitarnego, w którym nie wyzyskuje się żadnej klasy. Według Marksa fundamentalne zmiany społeczne nie zachodzą więc ewolucyjnie – dzięki rozwojowi zdolności technologicznych, lecz rewolucyjnie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.