Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Talenty i przejawy nadzwyczajnych uzdolnień

W każdym razie pomysł, że im większy talent, tym rzadziej powinno się go spotykać, należy do bardzo rozpowszechnionych przesądów. Oczywiście, jeżeli rozumieć talent jako wysoki stopień uzdolnienia w sensie Galtonowskim, tj. jako taki, który spotyka się bardzo rzadko, to nie trzeba wielkiej bystrości, żeby dojść do wniosku, że talent spotyka się bardzo rzadko. Sąd: „to, co spotyka się rzadko, spotyka się rzadko” – jest równie słuszny, jak i beztreściowy.

Twierdzenie, że talenty lub w ogóle przejawy nadzwyczajnych uzdolnień zawsze spotykać się będzie rzadko, okazuje się – jeżeli wziąć pod uwagę jego sens – albo bezwartościowe, albo błędne. Słowo „talent” w kontekście tego twierdzenia może mieć dwa różne znaczenia: albo można przez nie rozumieć takie uzdolnienie, które w przyszłych warunkach będzie zjawiskiem wyjątkowym, bądź też uzdolnienie, uchodzące w aktualnych warunkach za wyjątkowe. Przyjmując słowo „talent” w pierwszym znaczeniu, dochodzimy do tautologii, pozbawionej wszelkiej treści. Z kolei przechodząc do ‚drugiego znaczenia, nie mamy podstaw do przyjęcia zawartego w nim twierdzenia, ponieważ jest ono nie tylko nieudowodnione, ale i wprost fałszywe. Jest ono teoretycznie niesłuszne, ponieważ opiera się na świadomie fałszywym założeniu, że zdolności i talenty ludzi nie zależą od warunków życia społecznego. Ale mało tego: otaczająca nas rzeczywistość przynosi nam każdego dnia dowody jego błędności. Rozkwit talentów w Związku Radzieckim wprost obala tezę o niezmienności stosunku procentowego liczby talentów do ogólnej- liczby populacji.

Drugim błędem związanym z ilościowym pdejściem do uzdolnienia jest myśl, że uzdolnienie i zdolności określają możliwe granice rozwoju tej czy innej funkcji. Oto typowe sformułowania tej myśli: „Na podstawie rezultatów badań testowych próbujemy zawsze tworzyć sądy o tym, jakie są możliwości danego człowieka, d o jakich g r a n i,c potrafi on rozwinąć w przyszłości tę czy inną zdolność albo predyspozycję”. „Nasze zadanie polega na przewidywaniu (w oparciu na ustalonym w danym momencie poziomie rozwoju różnych zdolności) tych granic, jakie mogą być osiągnięte przez każde dziecko” (Giellersztejn, 1926, s. 216 i 223, podkreślenia – B. T.).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.