Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Stany, role i nastawienia człowieka – ciąg dalszy

Aczkolwiek Cattell i jego współpracownicy nie przeprowadzili dotąd zakrojonych na szeroką skalę badań empirycznych nad rolami i nastawieniami, to jednak włożyli oni wiele pracy w badanie stanów, a szczególnie stanu lęku (Cattell i Scheier,1961). Należy tu przypomnieć, że Cattell badał także lęk jako cechę. Te dwa sposoby podejścia nie są bynajmniej ze sobą sprzeczne: poziom lęku u danej osoby może być dla niej charakterystyczny jak cecha, a mimo to zmieniać się znacznie pod wpływem czynników sytuacyjnych i organicznych, tak jak stan.

Stany bada się za pomocą analizy czynnikowej tak jak cechy, a różnica polega na tym, że cechy określa się zwykle na podstawie korelacji między wynikami testów, a stany – na podstawie korelacji między zmianami wyników testowych, zmianami zachodzącymi w czasie lub w reakcji na poszczególne sytuacje. Tak więc jeśli te same osoby uzyskują na ogół wysokie wyniki w testach, powiedzmy, drażliwości i braku pewności siebie, pomoże to określić czynnik odpowiadający cesze, jeśli jednak wyniki obu tych testów zwykle rosną lub maleją jednocześnie, pomoże to określić czynnik odpowiadający stanowi.

Poza lękiem Cattell i jego współpracownicy badali metodą analizy czynnikowej także inne stany. Należą do nich: depresja, stres, zmęczenie oraz ogólna aktywność autonomiczna. Późniejsze badania sugerują, że można zidentyfikować kilkanaście różnych czynników odpowiadających stanom (Cattell 1973a, rozdz. 6).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.