Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Rozróżnienie spostrzegania obrazowego od słownego – ciąg dalszy

Innym przykładem badań pozwalających na porównanie efektywności przedstawień obrazowych i słownych w uczeniu się jest wytwarzanie od- miennych reakcji na słowo i odpowiadający mu obraz, a później zadziałanie obydwoma bodźcami jednocześnie. Badania prowadzone w tym zakresie pozwalają ocenić wzajemny stosunek siły określeń słownych i siły bodźców niewerbalnych. Już we wczesnym okresie rozwoju jednostki słowa stają się w pewnych sytuacjach bodźcami silniejszymi niż obrazy (Elkonin, 1955). Podobna sytuacja istnieje wówczas, gdy określenia słowne towarzyszące obrazom są nieprawidłowe i sygnalizują brak bodźców lub bodźce o innych cechach niż te, które działają rzeczywiście. W razie takiej niezgodności bodźców pierwszo- i drugosygnałowych działających jednocześnie siła słów bywa w pewnych przypadkach większa niż siła aktualnie działających bodźców pierwszosygnałowych i wzrasta wraz z wiekiem dzieci (Wychodow, 1959). Dzieje się tak czasami nawet wtedy, gdy są to bodźce bezwarunkowe. Wykazał to między innymi w prostych, ale bardzo pomysłowych badaniach Pszonik. Słowa określające temperaturę były niekiedy bodźcami silniejszymi od rzeczywiście działających bodźców termicznych: naczynia kurczyły się mimo ogrzewania ręki na skutek słów sygnalizujących zimno i rozszerzały się w sytuacji odwrotnej (Popowski, 1951).

Duża ilość informacji pochodzi z badań, w których nie tyle przeciwstawiano sobie obydwie formy przedstawienia, obrazową i słowną, ale wprowadzano do materiału odpowiednie uzupełnienia. Materiał słowny, na przykład opowiadanie, tekst, uzupełniano obrazami porównując rozumienie tego materiału i odtworzenie w sytuacji, gdy działają obrazy i gdy jest ich brak. Pozytywna rola tego rodzaju uzupełnień obrazowych zdaje się nie budzić wątpliwości, mają one szczególnie duże znaczenie w uczeniu się u dzieci młodszych (Riepina, 1959).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.