Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Procedura badawcza w psychologii fenomenologiczno-egzystencjalnej

Przedmiotem analiz są raporty, uzyskane za pomocą zastosowanych metod badawczych o zdarzeniach bądź sytuacjach życiowych, w których ujawnia się to, co jest przedmiotem zainteresowania psychologa. Sposoby uzyskiwania interesujących badacza informacji są następujące:

– poprzez rozmowę, która – prowadzona w języku potocznym – naprowadza rozmówcę na właściwe doświadczenie,

– poprzez takie metody, które dotyczą tematów rozmowy, ale ujmują dane zjawisko w sposób pokrewny, uwrażliwiają rozmówcę na drobne, a jednak czasami decydujące różnice, w doborze jakości, które analizujemy (testy, kwestionariusze),

– poprzez metody „obrazowe” (projekcyjne), które nasuwają określenia przenośne, tymczasowe, ale pozwalające dotrzeć do widzenia przedmiotu w jego pełnym znaczeniu (Ingarden 1963 s. 314 i n.).

Z otrzymanych wyników badań wyodrębnia się poszczególne części, które – jeśli tak psycholog zadecyduje – są znaczące z psychologicznego punktu widzenia np. poszczególne zdania, które jako jednostki sensu gramatycznego tworzą psychologiczną jednostkę sensu. Badacz ma za zadanie jedynie ujawnić wszystkie konkretne szczegóły, które mogą być znaczące dla ujęcia specyfiki sensu danego zdarzenia życiowego (Giorgi 1991 s. 338 i nn.).

Analizowany opis konkretnego zdarzenia życiowego przedstawionego w języku potocznym ujmowany jest z perspektywy psychologicznej. Dzięki temu psychologiczna analiza pozwala uwyraźnić specyficzne dla psychologii perspektywy znaczeń i relacji, a przez to pogłębić sens przeżywanego czy przeżytego doświadczenia. Z tej psychologicznej perspektywy, za pomocą wypowiedzi znaczących z psychologicznego punktu widzenia, dostrzega się sens całego opisu. Ostatnim krokiem jest więc synteza wszyst- kich wypowiedzi i odkrycie ich wzajemnego odnoszenia się do siebie. Stanowi to strukturę doświadczenia, w tym wypadku w aspekcie funkcjonowania konkretnego systemu rodzinnego w sytuacji silnego stresu wywołanego chorobą nowotworową dziecka. Tak przyjęta perspektywa badań pozwala zrozumieć, odkryć stałe aspekty struktury znaczenia, jakie nadaje się danej sytuacji życiowej, które warunkują sposób funkcjonowania jednostki oraz rodziny – sposób, który byłby niemożliwy do ujęcia w badaniach eksperymentalnych.

Procedura badawcza w psychologii fenomenologiczno-egzystencjalnej cz. II

Analiza systemu rodzinnego z dzieckiem chorym na białaczkę dokonywana jedynie za pomocą danych ilościowych jest niewystarczająca. Potrzebna jest jakościowa analiza całego systemu rodzinnego, poznanie bezpośrednich relacji zachodzących między osobami tworzącymi rodzinę. Dokonuje się to dzięki analizie ludzkiego doświadczenia, które jest źródłem form ludzkiej aktywności.

Badanie rodziny w ujęciu systemowym narzuca konieczność uwzględnienia jej otoczenia. Domaga się więc zniesienia sztucznych granic między właściwościami rozwoju człowieka a jego otoczeniem społecznym. Osoba staje się sobą dzięki uczestnictwu biernemu i czynnemu, mniej lub bardziej świadomemu, w systemach sformalizowanych. Jeśli nawet to uczestnictwo dokonuje się w sposób nieświadomy, to samo jego istnienie wpływa na funkcjonowanie człowieka (Dołęga 1994 s. 28 i nn.).

Giorgi (1991 s. 338 i nn.), proponując jakościową analizę fenomenologiczną, pokazuje punkt wyjścia do poszukiwania metody zbierania danych empirycznych oraz ich systematycznej i krytycznej analizy, w celu ujęcia specyficznie ludzkich, osobowych wymiarów funkcjonowania jednostki jako takiej w systemie rodzinnym oraz subiektywnie przeżywanego sposobu funkcjonowania rodziny w sytuacji wieloletniego stresora, jakim jest choroba nowotworowa jednego z członków systemu rodzinnego. Zastosowane w pracy metody badawcze (rozmowa, testy) stanowią właściwy materiał do analizy w podejściu fenomenologicznym. Dają one możliwość systematycznej i krytycznej analizy otrzymanych wyników, co pozwoli skoncentrować się na specyfice funkcjonowania każdej rodziny, uwzględniając przy tym wpływ na jej funkcjonowanie innych czynników (przeszłość, przyszłość itd.). Znając odpowiedź na pytanie, jak funkcjonują poszczególne „rodziny białaczkowe”, za pomocą analizy tych wyników możliwe będzie stworzenie ich typologii. Stworzenie typologii rodzin pozwoli odpowiedzieć na pytanie: czym różnią się od siebie poszczególne typy „rodzin białaczkowych” oraz w czym są do siebie podobne.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.