Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Popęd wtórny a proces uczenia się – kontynuacja

Dollard i Miller stwierdzają, że siła wyuczonych reakcji wewnętrznych wytwarzających bodźce popędowe, a zatem i samego nabytego popędu, jest funkcją tych samych czynników, które decydują o sile związku S – R, czyli nawyku. Tak więc ważnymi determinantami ich siły są: natężenie popędu pierwotnego (będącego podłożem wzmocnienia), który prowadzi do wytwarzającej popęd reakcji wewnętrznej, oraz liczba i rozkład wzmacnianych prób. Gdyby w naszym przykładowym eksperymencie zastosować słaby wstrząs i niewielką liczbę prób, to u szczura wytworzyłby się znacznie słabszy strach przed brzęczykiem niż wtedy, gdyby zastosowano silny wstrząs i długą serię prób. Istotne znaczenie ma także gradient generalizacji bodźców. Reakcja strachu zgeneralizuje się na sygnały przypominające wyuczony sygnał, przy czym największy strach będą budzić sygnały najbardziej do niego podobne. Ogólnie biorąc, sytuacje, w których po reakcji wewnętrznej wytwarzającej popęd nie następuje wzmocnienie, będą powodować stopniowe wygaszanie tej reakcji. Reakcje te mogą być także wyeliminowane w wyniku procesu zwanego przeciwwarunkowaniem (counterconditioning), w którym na ten sam sygnał warunkuje się silną reakcję, niemożliwą do pogodzenia z reakcją poprzednią. Jeśli na przykład bodziec wywołujący strach łączymy z jakimś przyjemnym zdarzeniem, takim jak jedzenie, to może on utracić swą zdolność działania jako bodziec warunkowy reakcji strachu (przynajmniej wtedy, gdy strach jest stosunkowo słaby), a stać się sygnałem reakcji jedzenia.

Bodźce skojarzone z popędami nabytymi mogą służyć jako sygnały w taki sam sposób jak każdy inny bodziec. Dana osoba może nauczyć się reagować słowem „boję się” w sytuacjach wzbudzających strach, czyli określać werbalnie popęd wtórny, a ten wytworzony przez reakcję sygnał będzie następnie pośredniczył w transferze na aktualną sytuację reakcji wyuczonych w pierwotnej sytuacji wywołującej strach. Taki transfer za pośrednictwem reakcji służącej jako sygnał nosi nazwę generalizacji wtórnej {secondary generalization). Jednostki mogą uczyć się rozróżniać rozmaite natężenia stymulacji popędowej, podobnie jak się to dzieje w wypadku innych bodźców, tak że wartość sygnałowa nabytego popędu może być zależna od natężenia tego popędu.

Podsumowując należy stwierdzić, że reakcje wewnętrzne wytwarzające bodźce popędowe mogą wiązać się z nowymi i pierwotnie obojętnymi sygnałami według tych samych zasad uczenia się, które rządzą kształtowaniem i zanikaniem innych nawyków. Bodźce popędowe, wytwarzane przez te wewnętrzne reakcje warunkowe, funkcjonują jak każdy inny sygnał i mogą wywoływać na przykład reakcje, które zostały wyuczone w innych sytuacjach, w jakich były wzbudzane te same bodźce popędowe. Poza tym te wytwarzane przez reakcje bodźce służą jako popęd wtórny w tym sensie, że pobudzają organizm do reagowania, a ich redukcja będzie wzmacniać reakcje związane z tą redukcją. Innymi słowy: popędy wtórne działają bardzo podobnie do popędów pierwotnych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.