Fachowy psycholog z Kraków. Sprawdzona pomoc psychologiczna w Krakowie.

Badanie jednej osoby z zastosowaniem analizy czynnikowej

W poprzednim podrozdziale przedstawiliśmy rozróżnienie między techniką R a techniką P. W pierwszej z nich, zwykłej procedurze analizy czynnikowej, korelacje oblicza się dla wielu osób, a otrzymane czynniki są cechami wspólnymi. Natomiast w technice P korelacje oblicza się dla wielu powtarzanych pomiarów dotyczących jednej osoby, a czynniki mogą reprezentować jedyne w swoim rodzaju cechy tej osoby. Jak ujmuje to Cattell:

Tak więc przy ujawnieniu za pomocą techniki R źródłowej cechy dominacji mogłoby się okazać, że u większości ludzi przejawia się ona z największym ładunkiem na przykład w reakcji na zniewagi i w konfliktach z podwładnymi, podczas gdy w wypadku pojedynczej osoby analizowanej za pomocą techniki P mogłoby okazać się także, że cecha ta ma wysoki ładunek na przykład w grze na fortepianie, ponieważ tak się złożyło, iż osoba ta nauczyła się wyrażać „dominację waląc w klawisze fortepianu” (Cattell i Cross, 1952, s. 250).

Aby zilustrować możliwości zastosowania metody analizy czynnikowej w odniesieniu do pojedycznej osoby, opiszemy badanie przeprowadzone przez Cattella i Crossa (1952), w którym 20 postaw pewnego 24-letniego studenta szkoły aktorskiej mierzono dwa razy dziennie przez 40 dni: następnie obliczono korelacje dla tych 80 posiedzeń i przeprowadzono analizę czynnikową. Uzyskane w ten sposób czynniki powinny reprezentować dynamiczne cechy źródłowe danej osoby i można się przekonać, jak dalece są one podobne lub różne od cech ludzi w ogóle, wykrytych za pomocą techniki R, i jak występujące w nich z dnia na dzień fluktuacje odzwierciedlają wydarzenia z życia tej osoby w ciągu okresu badań.

Badania tego typu wiążą się ze szczególnymi problemami metodologicznymi. Nie tylko trzeba mieć chętną do współpracy i rzetelną osobę badaną, lecz także trzeba dysponować miarami, które mogą być stosowane raz za razem wobec tej samej osoby, nie podlegając dużemu wpływowi wielokrotnego testowania, a ponadto trzeba badać cechy wykazujące znaczne fluktuacje z dnia na dzień.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.